CopyLeft
Home | News | CopyLeftCops | MixNix | Open 9-5 | LigLog | SiteMap | Zoeken | About
 
CopyLeft Cops
 

links naar artikels
 

Gratis: Free Software Foundation versus Open Source Initiative

Er zijn heel wat manieren om gratis aan software te geraken.  Je kan ze fysiek stelen, je kan ze illegaal copiëren,  of je kan software gebruiken die echt gratis is.  Toch is daar niet alles mee gezegd, vooral over die "echt gratis"  niet.  De motivatie om "gratis" software te zijn kan sterk verschillen.

(L°,) 26/03/2001 Cybrarian


Gratis Software
Ten eerste is er de nep-gratis, namelijk de software die je wel gratis kan bekomen, maar die eigenlijk dient om een ander commercieel belang te dienen. Bv Eudora, de e-mail client die je gratis kan downloaden, maar die in ruil reklame op je scherm zet. Ook heel wat "gratis" MS-software loodst je welwillend het imperium van diensten van de monopolist binnen (of houdt je er door ingebouwde incompatibiliteit). Niet gratis dus. Software die "gratis" bij allerlei tijdschiften zit, en die maar beperkte tijd werkt. Je mag er wel van proeven, maar je krijgt hem niet. Niet gratis dus. Dan is er software die je gratis kan bekomen, en die in een uitgebreidere versie te betalen is. Dat lijkt aanvaardbaar, mits er niet te opdringerig reklame gemaakt wordt voor de "pro" versie. (vroeger was Eudora Light gratis te krijgen en te gebruiken. Het had de beperking dat je maar 1 mail account kon maken. In de "pro" versie kon je meer e-mail adressen gebruiken voor het ontvangen en vooral versturen van mail). Er is heel wat software gratis te bekomen, waarbij je op een zachte manier verzocht wordt (eventueel) een bijdrage te doen (bv indien je tevreden bent of na een bepaalde gebruiksperiode), en daar zien we termen als "public domain", "shareware", "freeware" enz. verschijnen. Dikwijls maken ze zelf een beschrijving van de voorwaarden waaronder je de software mag kopieren of gebruiken.
En dan is er de "open source" (open broncode) software of de "free" (vrije) software. Dan denken we vooral aan Linux en de vele programma's voor Linux. Waarin onderscheid zich deze laatste soort nu, en is er eigenlijk verschil tussen beide termen?

Open Source Initiative
Het Open Broncode Initiatief dus, te vinden op www.opensource.org, omschrijft zich als een non-profit organisatie die zich wijdt aan het sturen en promoten van de Open Source Definition (Open Broncode Definitie). Zij gaan er van uit dat het feit dat de broncode open is, een garantie is voor de snelle evolutie van het programma. Ze zijn er van overtuigd dat het invloed zal hebben op de wereld van de commerciele software. Ze halen voorbeelden aan als Apache, Perl, BIND, en sendmail.

Free Software Foundation
De Free Software Foundation pomoot de "vrije software". Hun filosofie kan je lezen op www.fsf.org/philosophy/free-sw.nl.html in de nederlantdtalige versie. Het gaat hen over de vrijheid, zowel om het programma te gebruiken, om de werking te bekijken (de broncode dus), te verspreiden, en aan te passen (en de aanpassing te verspreiden). Ook uit deze laatste vrijheid blijkt dat de broncode nodig is ("geen software zonder broncode" is het devies. Het voorbeeld bij uitstek is GNU/Linux. De grote voortrekker is Richard Stallmann. Ze gebruiken frequent de term "copyleft", en hebben een echte licentie opgesteld, de "GNU General Public License" of "GNU GPL". Voor speciale doelen ontwikkelden ze nog de GNU Library licentie: Lesser GPL http://www.gnu.org/licenses/why-not-lgpl.html

Welk verschil?
Er lijkt wel een meningsverschil te bestaan in de wereld van de FOSS (Free and Open Source Software: vrije en open source software).
Alhoewel ze niet lijnrecht tegenover elkaar staan, of zich niet als vijanden gedragen, gaat het over een heel principieel verschil. Richard Stallman merkte op dat veel programmeurs de term "open source" (open broncode) -software gingen gebruiken. Hij vindt het belangrijk dat in plaats daarvan de term "free software", vrije software gebruikt wordt. Alhoewel dat in de Engelse taal ook een nadeel heeft. Free betekent er zowel "vrij" als "gratis", en hij bedoelt vooral "vrij". En dat is ook wat hem stoort aan die "open bron". Dat legt niet genoeg de nadruk op die vrijheid. Het is niet omdat de broncode leesbaar is dat je ook de vrijheid hebt, de rechten, om er iets mee te doen. We moeten ons niet laten afschrikken door de implicaties van het woord "vrijheid". We moeten het woord "vrij" niet verdoezelen om meer gebruikers aan te trekken. Integendeel, we moeten ervoor zorgen dat de gebruikers beseffen dat "vrije software" meer betekent dan dat die gratis te downloaden is. Er wordt veel misbruik gemaakt van termen. En het is niet omdat een fabrikant een programma maakt voor Linux (maw de markt ontdekt heeft) dat hij een bijdrage doet die goed is voor de gemeenschap. Geeft hij het programma vrij, of geeft hij een stukje broncode vrij met de bedoeling om een "proprietary" stuk software te verkopen?

De FSF hebben een uitgebreide beschrijving van verschillende licentievormen van software op hun site staan.

(L°,) 26/03/2001 Cybrarian

FSF = Free Software Foundation : fsf.org
OSI = Open Source Initiative : opensource.org

Home | News | CopyLeftCops | MixNix | Open 9-5 | LigLog | SiteMap | Zoeken | About